Psychisch lijden
Psychisch lijden.
Het lijkt de laatste jaren een terugkerend thema in mijn leven.
In mijn eigen ervaring. Bij dierbare mensen om mij heen. Op mijn werk. In gesprekken. En ook steeds vaker in wat ik via (social) media tegenkom.
De afgelopen periode was ik betrokken bij een terminale zorgvraag van een vrouw van 88 jaar, na een mislukte suïcidepoging. Een vrouw die haar hele leven al met psychisch lijden en suïcidaliteit had geworsteld.
Gisteren had ik een gesprek met een vrouw die midden in het leven staat en die ongeneeslijk ziek is. Die gevangen lijkt te zitten in haar hoofd. In angst, onrust en gedachten waar ze moeilijk uit loskomt.
En daarnaast heb ik contact met een vrouw die al jarenlang ernstig chronisch depressief is en onderzoekt of euthanasie haar lijden zou kunnen verlichten.
Zelf heb ik ook verschillende depressieve periodes gekend in mijn leven.
Het raakt mij steeds opnieuw.
Niet alleen het lijden zelf, maar vooral ook de eenzaamheid die eromheen kan ontstaan.
- Het gevoel anderen niet te willen belasten.
- Het idee dat je het alleen moet kunnen.
- Schaamte over wat je voelt.
- Schuldgevoel omdat jouw pijn misschien te veel is voor een ander.
- En soms het onvermogen om nog woorden te geven aan wat er vanbinnen gebeurt.
Terwijl ik me afvraag:
Wat zou er kunnen veranderen als we mensen meer ruimte geven om gewoon mens te mogen zijn?
Als iemand niet hoeft te verbergen hoe zwaar het is.
Als verdriet, angst, wanhoop en verwarring er mogen zijn.
Als je niet meteen iets hoeft op te lossen.
Als je niet de verwachting voelt dat je “beter” moet worden om erbij te mogen horen.
Misschien verdwijnt het lijden daarmee niet, maar misschien wordt het wel iets minder eenzaam.
En misschien ontstaat er juist dan ruimte voor iets anders:
voor een gesprek,
voor een glimlach,
voor lichtheid,
voor verbinding,
voor het ervaren dat je meer bent dan je pijn.
Ik geloof steeds meer dat nabijheid niet betekent dat je het lijden van een ander moet kunnen wegnemen.
Soms betekent het vooral:
Ik zie je.
Je hoeft je niet te schamen.
Je hoeft dit niet alleen te dragen.
Je mag hier zijn, precies zoals je bent.
En misschien is dat niet altijd genoeg.
Maar misschien is het soms wel het begin van iets wezenlijks.
Een uitnodiging om psychisch lijden niet alleen te benaderen vanuit behandeling, mogelijkheden en oplossingen, maar ook vanuit menselijkheid, verbondenheid en het recht om kwetsbaar te mogen zijn.
Dat blijft mij bezighouden.
En misschien is het juist daarom een thema waar ik meer over wil delen en onderzoeken.